Kalpten Sesler

1960'larda Türkiye'de doğan, Mısır ve Türk melodilerinin sentezinden oluşan müzik türü. Hüzün, özlem ve toplumsal acıyı dile getirir. Orhan Gencebay bu türün kurucusu sayılır.

Karadeniz'e özgü, 1000+ yıllık geçmişe sahip 3 telli bir yaylı halk çalgısıdır. Armut biçimli gövdesiyle tanınan kemençe, Karadeniz müziğinin simgesidir.

Türk müziğinde belirli bir dizi, seyir kuralları ve karakteristik melodilerden oluşan müzikal çerçeve. Batı müziğindeki gam kavramına benzer ama çok daha geniş bir anlam taşır.

Karadeniz bölgesine özgü, omuz ve vücudun hızlı titreşimiyle yapılan halk dansı. Türkiye'nin en hızlı halk danslarından biri olan horon, genellikle kemençe eşliğinde oynanır.

Karadeniz ve Doğu Anadolu'ya özgü, deri torba üzerine kurulu bir üflemeli halk çalgısıdır. Sürekli hava basıncıyla kesintisiz ses çıkarma özelliğiyle bilinir.

Anonim ya da bilinen ozanlar tarafından yaratılmış, halkın ortak belleğinde yaşayan geleneksel şarkı formudur. Anadolu'nun dört bir yanında farklı yöresel biçimleri bulunur.

Türk halk müziğinin en temel çalgısı. Saz olarak da bilinen bağlama, uzun sapı ve tel düzeniyle özgün bir ses rengi üretir. Halk ozanlarının vazgeçilmez aracıdır.

Arabeskin daha yavaş tempolu, daha duygusal ve melankolik alt türüdür. Gece saatlerinde en çok dinlenen müzik türü olma özelliğini korur. Piyano ve yaylı çalgılar ön plandadır.

Türk pop ve arabesk unsurlarını harmanlayan, duygusal ve süslü bir müzik tarzıdır. 1980'lerde ve 90'larda büyük popülerlik kazandı. Bülent Ersoy ve İbrahim Tatlıses bu türün önemli temsilcileridir.

Karadeniz türkülerinde yaygın kullanılan, genellikle dört dizeden oluşan halk şiiri biçimidir. Uyak şeması ve kısa yapısıyla türkü sözlerinin temel iskeletini oluşturur.

Orta Doğu kökenli, perde sistemi olmayan bir telli çalgıdır. Türk ve Arap müziğinin temel enstrümanlarından olan ud, arabesk müziğin karakteristik sesini oluşturur.

Belirli bir ritim kalıbına bağlı kalmadan, serbest bir tempo ile icra edilen halk müziği formudur. Doğaçlamaya dayalı yapısıyla ozanın duygularını en özgür biçimde ifade etmesini sağlar.

Bağlamanın halk arasındaki yaygın adıdır. Türkiye'nin ulusal çalgısı sayılır. Üç tel grubundan oluşur; küçük, orta ve büyük boy olmak üzere farklı boyutlarda bulunur. Halk ozanlarının simgesidir.

1970'lerden itibaren Türk pop müziğine giren Batı kökenli telli çalgı. Anadolu rock ve pop müziğinde temel enstrüman haline gelmiş; Cem Karaca ve Erkin Koray gibi sanatçıların elinde özgün bir Türk sound'u yaratmıştır.

Slow müzik ve Türk pop'un vazgeçilmez klavye çalgısıdır. Hem solo icrada hem de orkestra düzenlemelerinde kullanılır. Duygusal slow şarkılarda belirleyici atmosferi oluşturan temel enstrümandır.

Türk halk ve sanat müziğinde önemli yer tutan üflemeli çalgı. Özellikle düğün ve eğlence müziğinde davul ile birlikte çalınır. Gaziantep ve Ege yöresi müziğinde karakteristik bir sesi vardır.

Türk halk müziğinin en yaygın vurmalı çalgısıdır. İki tarafı derili büyük silindirik gövdesiyle hem tokmak hem de ince çubukla çalınır. Ramazan davulculuğu ve yöresel festivallerin sembolüdür.

Ahşap gövdeli, çift kamışlı bir üflemeli halk çalgısıdır. Keskin ve güçlü sesiyle açık havada davulla birlikte çalınır. Düğünler, törenler ve Karadeniz festivallerinin vazgeçilmez çalgısıdır.

Türk sanat müziği ve arabeskte çok yaygın kullanılan yaylı çalgıdır. Batı kökenli olmasına rağmen Türk müziğine özgü makamları ifade edecek şekilde çalınır; slow ve arabesk düzenlemelerde derin duygusallığı yaratır.

Orta Doğu ve Türk müziğine özgü, tek tarafı derili kâse biçimli vurmalı çalgı. Arabesk, fantezi ve Türk sanat müziğinin ritim temelini oluşturur. Küçük boyutu sayesinde elde taşınabilir.

Kamış gövdeli, perde delikleri olan antik bir üflemeli çalgıdır. Türk tasavvuf müziğinin sembolü olan ney, özellikle Mevlevi ayinlerinde kullanılır. Arabesk ve sanat müziğinde de derin bir ruh hali yaratır.

Trapez biçimli gövdesiyle 78 tele sahip bir koparma çalgısıdır. Türk sanat müziği ve arabeskte zengin armonik doku sağlar. Parmak uçlarındaki parmakçıklarla çalınan kanun, Türk müziğinin en karakteristik seslerinden birini üretir.

Orta Asya kökenli, at kılı telli eski bir yaylı çalgıdır. Türk ve İslam müziğinin en kadim enstrümanlarından biridir. Günümüzde kemençenin öncüsü olarak kabul edilir.

Saz eşliğinde şiir ve türkü söyleyen halk ozanıdır. Anadolu'nun sözlü kültür taşıyıcıları olan aşıklar, yüzyıllar boyunca köyden köye dolaşarak müziği ve hikayeleri yaşatmıştır. Aşık Veysel bu geleneğin en büyük temsilcisidir.

Ege bölgesine özgü, ağır ve görkemli bir halk dansıdır. Kartal figürünü simgeleyen geniş kollar ve yavaş ritmiyle tanınır. Erkekler tarafından icra edilen zeybek, yiğitlik ve onurun simgesi sayılır.

Güneydoğu ve İç Anadolu'da yaygın, el ele tutuşarak oynanan toplu bir halk dansıdır. Davul ve zurna eşliğinde oynanan halay, düğün ve festivallerin vazgeçilmez parçasıdır.

Alevi-Bektaşi geleneğine özgü, ibadet niteliği taşıyan törensel bir dans ve müzik formudur. Saz eşliğinde yapılan semah, ruhun arınması ve Allah'a yaklaşma amacı taşır.

Osmanlı İmparatorluğu'nun resmi askeri müzik topluluğudur. Davul, zurna, boru ve zil gibi çalgılardan oluşur. Dünyanın bilinen ilk askeri bandosu olarak tarihe geçmiş; bugün törensel amaçlarla yaşatılmaktadır.

Türk sanat müziğinde aynı makamdan seçilmiş eserlerin belirli bir sırayla icra edildiği geleneksel konser formudur. Meyhane ve gazino kültürüyle özdeşleşen fasıl, Türk müziğinin en köklü icra geleneklerinden biridir.

Divan edebiyatından Türk müziğine geçmiş, belirli kafiye düzeniyle yazılmış şiir ve müzik formudur. Aşk, özlem ve güzelliği anlatan gazeller sanat müziğinin en seçkin repertuvarını oluşturur.

Çift küçük kazanlı bir vurmalı çalgıdır. Türk tasavvuf müziğinde ve özellikle Mevlevi törenlerinde kullanılır. Tokmakla çalınan kudüm, derin ve rezonant bir ses üretir.

Mevlana Celaleddin Rumi'nin öğretilerinden ilham alan tasavvuf müziği geleneğidir. Sema töreninde ney, kudüm ve rebabın eşliğinde icra edilir. UNESCO tarafından insanlığın somut olmayan kültürel mirası olarak tanınmıştır.

1960'larda Türkiye'de gelişen, Batı rock müziğiyle Türk halk müziğini harmanlayan özgün bir türdür. Cem Karaca, Erkin Koray ve Moğollar bu akımın öncüleridir. Elektro gitar ile bağlamanın buluşması bu türün simgesidir.